Van low-code naar AI-assisted development: een overstap zonder chaos

Je hebt dus veel gebouwd op een low-codeplatform, en nu heeft iedereen het over AI-assisted development of vibe coding. Misschien is je team nieuwsgierig. Misschien blijven je licentiekosten stijgen. Misschien loop je tegen de grenzen aan van wat je platform kan. En misschien heeft iemand het in een overleg al gezegd: “Low-code is dood, we moeten overstappen.”

Daar ben ik het niet helemaal mee eens. Maar als low-codeleveranciers hun aanpak niet aanpassen en AI-assisted development niet omarmen, overleven ze het misschien niet. Het is dus belangrijk om de roadmap van je low-codeleverancier te bekijken, want die kan van invloed zijn op hoe je de overstap aanpakt.

Ik begin met het goede nieuws: je moet waarschijnlijk niet alles overzetten. Low-code, no-code, AI-assisted development en traditionele code passen elk bij een andere situatie, en ze kunnen elkaar versterken. De vraag is niet of je overstapt, maar wat je verplaatst, wanneer, en hoe, zonder te breken wat vandaag werkt.

Deze gids loopt in zeven stappen met je door die overstap. Niet elke organisatie heeft alle zeven nodig. Maar juist door stappen over te slaan, verandert een veelbelovende overstap in chaos.

Stap 1: Bepaal of je überhaupt moet overstappen

Wees vóór het plannen van een migratie eerlijk over de reden. Goede redenen om (een deel van) je landschap naar AI-assisted development te brengen:

• Je loopt tegen de grenzen van het platform aan. Je bouwt steeds workarounds voor dingen waar het platform simpelweg niet voor ontworpen is.
• De kosten kloppen niet meer. Licenties per gebruiker of per app groeien sneller dan de waarde die ze opleveren.
• Lock-in baart je zorgen. Je bedrijfskritische logica zit in een formaat dat maar één leverancier kan draaien.
• Je vindt de mensen niet. Developers voor jouw specifieke platform zijn schaars, developers die met AI-assisted code kunnen werken niet.
• Je low-codeplatform omarmt AI-assisted development niet. Staat AI niet op de roadmap van de leverancier, dan kan het platform achterop raken, en jij dus ook.

En een paar redenen die op zichzelf niet goed genoeg zijn:

• “Iedereen doet het.”
• “Met AI wordt het gratis.” Niet dus. Je ruilt licentiekosten in voor ontwikkel-, review- en onderhoudswerk.
• “Onze low-codeapps zijn een rommeltje.” Een rommeltje naar nieuwe technologie verhuizen, geeft je hetzelfde rommeltje, in nieuwe technologie.

Er is ook een derde optie: beide combineren. Veel moderne low-codeplatforms werken goed samen met AI: AI die je helpt bouwen op het platform, zelf door AI geschreven code waar het platform tegen zijn grenzen aanloopt, en AI-agents die op het platform zelf zijn gebouwd. Voor veel organisaties is dat de meest logische volgende stap.

Een bedrijf waarmee ik werkte, bouwde al hun software op een no-codeplatform, en dat werkte voor hen heel goed. De problemen begonnen toen ze rechtstreeks bij de database moesten, en een koppeling nodig hadden voor de berichtenstandaarden van de overheid. Daar kon het platform hen niet meer bij helpen. Ze hadden twee opties: een deel van de functionaliteit buiten hun no-codeplatform bouwen, of overstappen. Ze kozen de eerste optie, en gebruikten daarbij AI-assisted development. Dat werkte heel goed.
Zelfs zo goed dat ze uiteindelijk helemaal van hun no-codeplatform zijn overgestapt naar AI-assisted development: in stappen, niet in één keer.

Stap 2: Inventariseer je applicaties

Zet elke applicatie op je low-codeplatform op een lijst, en deel ze in vier groepen in:

Groep	Wat het betekent	Typisch voorbeeld
Houden	Werkt goed, past bij het platform, geen reden om eraan te komen	Formulieren, goedkeuringsstromen, eenvoudige interne tools
Uitbreiden met AI	Blijft op het platform, maar krijgt AI-functies of door AI geschreven uitbreidingen	Een app die slimmer moet zoeken of een stap voor documentverwerking nodig heeft
Herbouwen	Is het platform ontgroeid, en rechtvaardigt een herbouw met AI-assisted development	Een app voor klanten met complexe logica en intensief gebruik
Uitfaseren	Wordt eigenlijk door niemand meer gebruikt	De app voor een project dat twee jaar geleden is afgerond

Bij grotere bedrijven is mijn ervaring dat de groep “Herbouwen” veel kleiner is dan verwacht, en de groep “Uitfaseren” veel groter. Allebei goed nieuws.
Bij kleinere bedrijven ligt dat anders: omdat ze veel minder applicaties hebben, is de groep “Herbouwen” meestal groter.

Maar veel hangt af van de reden waarom de overstap nodig was. Spelen de kosten een grote rol, dan willen bedrijven vaak weg van hun low-codeplatform, in plaats van het met AI uit te breiden.

Stap 3: Regel governance vóór de eerste regel code

Je low-codeplatform had veel governance ingebouwd: gebruikersbeheer, deployment, hosting, vaak zelfs securitycontroles. Bij AI-assisted development moet je het meeste daarvan zelf regelen. Spreek vooraf af:

• Welke AI-tools en modellen zijn goedgekeurd, en welke data ermee gedeeld mag worden.
• Hoe code wordt beoordeeld voordat die in productie komt, en door wie.
• Waar code, data en applicaties staan, en wie die omgeving beheert.
• Wie eigenaar is van elke applicatie zodra die af is: ondersteuning, updates, incidenten.
• Hoe je als team samenwerkt, zodat AI geen chaos veroorzaakt omdat niet duidelijk is wie waaraan werkt.

Dit is de stap die de meeste teams overslaan, omdat het voelt alsof het vertraagt. Het is ook de stap die bepaalt of jij over zes maanden een “het loopt uit de hand”-verhaal schrijft.

Stap 4: Begin met een pilot

Kies één applicatie uit de groep “Herbouwen” om mee te beginnen. Een goede pilot:

• Doet ertoe, zodat de resultaten iets betekenen.
• Is niet bedrijfskritisch, zodat vertraging geen pijn doet.
• Is klein genoeg om in weken af te ronden, niet in maanden.

Gebruik de pilot om alles uit stap 3 te testen: de tools, het reviewproces, de hosting, de afspraken over ondersteuning. Meet daarna: hoe lang duurde het, wat kostte het, wat was de kwaliteit, en wat zou je anders doen? Met die cijfers wordt elke volgende beslissing een stuk makkelijker.

Stap 5: Neem je mensen mee

De grootste verandering is niet technisch. Je low-codedevelopers kennen je bedrijfsprocessen door en door, en die kennis is precies wat AI-assisted development nodig heeft. Vervang ze niet; help ze de stap te zetten:

• Reviewvaardigheden eerst. Code lezen en beoordelen is belangrijker dan zelf alles schrijven, als AI een groot deel van het schrijfwerk doet.
• Laat ze samenwerken. Combineer low-codedevelopers die het bedrijf kennen met developers die code kennen. Dat is wat een fusion team echt betekent.
• Vergeet je citizen developers niet. Bepaal of zij ook AI-tools krijgen, en onder welke regels. Doe je dat niet, dan vinden ze de tools zelf wel.

Stap 6: Migreer in stukken, niet in één keer

Vermijd bij elke applicatie die je herbouwt het grote overstapweekend. Verplaats haar liever stukje voor stukje:

1. Eerst koppelen. Laat de nieuwe code en de low-codeapp met elkaar praten, bijvoorbeeld via API’s.
2. Eén functie tegelijk. Begin met een deel dat goed begrepen wordt en makkelijk te testen is.
3. De data als laatste, en pas als je precies weet wat waarheen gaat. Bij datamigratie zitten de meeste verrassingen.
4. Zet het oude deel pas uit als het nieuwe zich in productie heeft bewezen.

Op papier duurt het wat langer. In de praktijk gaat het sneller, omdat je nooit alles tegelijk hoeft terug te draaien.

Stap 7: Plan een periode waarin je beide draait

Een tijdlang, misschien wel lang, draai je low-code- en met AI gebouwde applicaties naast elkaar. Dat is prima, zolang je erop plant:

• Eén servicedesk, zodat gebruikers niet hoeven te weten welke technologie achter een app zit.
• Helder eigenaarschap per applicatie, waarmee die ook gebouwd is.
• Een realistisch licentieplan. Zeg platformlicenties niet op voordat de laatste app erop echt weg is, en blijf niet betalen voor licenties die je niet meer nodig hebt.

De valkuilen die ik het vaakst zie

• Alles verhuizen omdat het kan. Genoeg apps voelen zich prima thuis op hun low-codeplatform.
• Onderschatten wat het platform voor je deed. Hosting, security, gebruikersbeheer, back-ups: bij AI-assisted development wordt dat allemaal jouw werk.
• Door AI gegenereerde code als af beschouwen. Het is een eerste versie. Beoordeel hem ook zo.
• De mensen vergeten. Een overstap zonder je low-codedevelopers verliest juist de bedrijfskennis die je het hardst nodig hebt.

Uit eigen ervaring kan ik gerust zeggen dat ik al deze valkuilen heb gezien in projecten waaraan ik werkte, soms meerdere tegelijk. Ik heb ervan geleerd, en dat zou jij ook moeten doen!

Een overstap, geen revolutie

Van low-code naar AI-assisted development gaan, draait niet om het kiezen van een winnaar. Het draait erom elke applicatie op de aanpak te zetten die er het beste bij past, en die overstap gecontroleerd te maken. Doe het stap voor stap, regel eerst governance, neem je mensen mee, en je krijgt de voordelen van AI zonder te verliezen wat low-code je gaf.